Omgekeerd ontgraven in Ravenswaarden, vorig jaar...
Vorig jaar is de herinrichting gestart van de voormalige zandwinning Ravenswaarden in de uiterwaarden langs de IJssel. Voor een bedrijf als Dyckerhoff Basal Nederland (DBN), dat het winnen van zand en het vervaardigen van betonmortels als core-business heeft, leest u hieronder een verhaal van een bijzonder project.
De locatie
De voormalige zandwinning ligt in de binnenbocht van de rivier de IJssel, ter hoogte van het plaatsje Gorssel. In het verleden hebben bedrijven, die later zijn opgegaan in DBN, enkele miljoenen kuub ophoogzand uit deze put gewonnen. Het zand werd per schip afgevoerd via een open verbinding met de rivier. Na de exploitatie van de put bleef een waterplas over met steile oevers en een diepte van ongeveer 20 meter. Door deze omstandigheden groeien er geen waterplanten. De visstand is beperkt en bovendien vrij arm aan soorten. De natuurwaarden zijn hooguit matig te noemen. Daarnaast hebben de stroming van rivierwater en de golfslag door schepen, erosie van de invaart veroorzaakt.
Het project
In 2007 kwam eigenaar DBN in gesprek met Grondbereik en ontstond het idee om de plas te herinrichten. In de jaren daarna zijn onder leiding van Grondbereik diverse onderzoeken gedaan (flora en fauna), rivierkundige berekeningen uitgevoerd, een inrichtingsplan opgesteld en vergunningen aangevraagd. Een belangrijk onderdeel van dat proces was het creëren van draagvlak bij de verschillende overheden en andere belanghebbende organisaties. In de loop van 2010 is de laatste vergunning door de overheid afgegeven en kon in 2011 de uitvoering starten.
De herinrichting bestaat in feite uit het (plaatselijk) minder diep maken van de plas door het toepassen van vrijkomende grond en baggerspecie uit andere projecten. De aanvoer vindt over water plaats met schepen. In totaal wordt een hoeveelheid van 800.000 m3 in de plas toegepast. Op onderdelen ziet de herinrichting er als volgt uit.
De locatie
De voormalige zandwinning ligt in de binnenbocht van de rivier de IJssel, ter hoogte van het plaatsje Gorssel. In het verleden hebben bedrijven, die later zijn opgegaan in DBN, enkele miljoenen kuub ophoogzand uit deze put gewonnen. Het zand werd per schip afgevoerd via een open verbinding met de rivier. Na de exploitatie van de put bleef een waterplas over met steile oevers en een diepte van ongeveer 20 meter. Door deze omstandigheden groeien er geen waterplanten. De visstand is beperkt en bovendien vrij arm aan soorten. De natuurwaarden zijn hooguit matig te noemen. Daarnaast hebben de stroming van rivierwater en de golfslag door schepen, erosie van de invaart veroorzaakt.
Het project
In 2007 kwam eigenaar DBN in gesprek met Grondbereik en ontstond het idee om de plas te herinrichten. In de jaren daarna zijn onder leiding van Grondbereik diverse onderzoeken gedaan (flora en fauna), rivierkundige berekeningen uitgevoerd, een inrichtingsplan opgesteld en vergunningen aangevraagd. Een belangrijk onderdeel van dat proces was het creëren van draagvlak bij de verschillende overheden en andere belanghebbende organisaties. In de loop van 2010 is de laatste vergunning door de overheid afgegeven en kon in 2011 de uitvoering starten.
De herinrichting bestaat in feite uit het (plaatselijk) minder diep maken van de plas door het toepassen van vrijkomende grond en baggerspecie uit andere projecten. De aanvoer vindt over water plaats met schepen. In totaal wordt een hoeveelheid van 800.000 m3 in de plas toegepast. Op onderdelen ziet de herinrichting er als volgt uit.
- Het herstellen van de invaart. De door erosie aangetaste invaart is eind vorig jaar opgeknapt. De invaart is nu versterkt met een constructie van zinkstukken en stortsteen.
- Het verhogen van het bodemniveau in een groot deel van de plas tot een diepte van ongeveer 4 meter beneden het gemiddelde waterpeil.
- Het aanleggen van flauwe oevers. De hellingen variëren van 1:5 tot zelfs 1:30.
- Het aanleggen van een eiland in de vorm van een banaan.
- Het behouden van diep water in het midden van de plas. Deze diepte fungeert als sedimentval, maar ook als buffer tegen algengroei en als overwinteringplek voor enkele vissoorten. Tijdens de uitvoering van de herinrichting is intensieve begeleiding nodig. De begeleiding richt zich bijvoorbeeld op de kwaliteit van het aangevoerde materiaal (bodemonderzoeken en controlemonsters). Daarnaast wordt regelmatig de kwaliteit van het oppervlaktewater gecontroleerd en een ecoloog volgt nauwgezet de ontwikkeling van flora en fauna.
Lees het complete artikel in onderstaande pdf.